tentoonstelling

De oase van Matisse
27 mrt - 16 aug 2015

De oase van Matisse is de grootste tentoonstelling van Henri Matisse ooit in Nederland. Met meer dan 100 werken is het bovendien een van de meest omvangrijke tentoonstellingen in de geschiedenis van het Stedelijk. Ga mee op reis langs de veelkleurige topstukken van Matisse en werken van zijn tijdgenoten uit de vaste collectieBeleef De oase van Matisse

Henri Matisse (1869-1954) verbeeldde (oosterse) naakten, stoffen, tapijten, kamerplanten en idyllische landschappen. Hij zocht daarbij naar een zo volmaakt mogelijke overeenstemming tussen kleur en vorm. De tentoonstelling laat zien dat Matisse zich tot zijn dood bezighield met het minimum dat nodig is voor het weergeven van een lichte, vrolijke zorgeloosheid: 'de oase van Matisse'.

unieke opzet

De tentoonstelling De Oase van Matisse kent een unieke opzet: een selectie topwerken van Matisse wordt samen met werk van leermeesters, tijdgenoten en latere navolgers uit de eigen collectie gepresenteerd. Hiermee plaatst de tentoonstelling het werk van Matisse en dat van de andere kunstenaars in een nieuw licht. Het tijdsbestek van de vaste collectieopstelling, van 1861 (Courbet) tot de Cobrabeweging uit de jaren 50, weerspiegelt bovendien min of meer de levensjaren van Matisse. De indeling van de vaste collectie leent zich daarom goed voor deze benadering van het werk van de kunstenaar. De tentoonstelling voert de bezoeker naar de oase, het paradijs van Matisse dat de Franse meester uitdrukte in effen kleurvlakken en gebogen lijnen, arabesken genaamd.

publiekslieveling: De parkiet en de zeemeermin

Het middelpunt van de tentoonstelling is een van de publiekslievelingen uit de collectie van het Stedelijk: het monumentale papierknipsel De parkiet en de zeemeermin (1952-1953). Dit topstuk wordt samen met andere knipsels en met daarvan afgeleide, zelden getoonde werken van textiel en gebrandschilderd glas op de tweede etage gepresenteerd.

Bart Rutten, Hoofd Collecties van het Stedelijk: “Het oeuvre van Matisse afzetten tegen de collectie van het Stedelijk levert niet alleen een frisse blik op ten aanzien van de collectie maar ook een bijzondere kijk op het werk van één van de meest onderzochte, getoonde en beschreven kunstenaars ter wereld. In dialoog met iconen uit onze collectie geeft Matisse minder bekende kanten van zijn werk bloot. De expressionisten keken bijvoorbeeld erg naar de Fauvisten – naast Kirchner besef je weer hoe rauw het werk van Matisse kon zijn. En als je ziet waar Matisse en Mondriaan mee bezig zijn in 1914, dan zie je twee kunstenaars die zich op een heel eigen wijze verhouden tot een ontluikende abstractie. Hoewel Matisse alle ingrediënten in zijn werk bezat heeft hij nooit die stap gezet naar totale abstractie. De band met de werkelijkheid was hem te lief.

Ode aan Matisse: Daniel Buren

Speciaal voor de tentoonstelling is rond de historische trap het werk Caleidoscope geïnstalleerd, dat Daniel Buren in 1976 maakte voor deze locatie. Het is een regelrecht eerbetoon aan Matisse en bestaat uit 52 vullingen voor de ‘zwikken’ in de architectuur, de driehoekige restvormen naast de ronde vormen boven de deuropening en voor de glazen vensters boven de oude entree. Buren gebruikte exact dezelfde kleuren uit La perruche et la sirène (geel, lichtgroen, rood, paars, oranje, donkergroen en blauw), en ook precies het aantal keer dat de kleur in het beroemde knipsel van Matisse voorkomt. (resp. 4x, 4x, 6x, 6x 10x, 10x en 12x).

Henri Matisse beter leren kennen?

Henri Matisse is een van de meeste invloedrijke en geliefde kunstenaars van de twintigste eeuw. Zijn schilderijen, beelden en knipsels (cut outs) zijn wereldberoemd. Maar waarom nam Matisse eigenlijk de schaar ter hand? Maak kennis met Matisse en zijn oeuvre. De oase van Matisse is geknipt voor iedereen!

Maak kennis met Henri Matisse 

 

 

 

Film 

A model for Matisse: The story of the Vence Chapel wordt dagelijks vertoond om 12.00 (gewijzigd tijdstip) en 16.00 in zaal 1.34. Deze film duurt 67 minuten. De film vertelt het verhaal van een bijzondere vriendschap tussen Matisse en een vrouw die eerst zijn verpleegster was, en waar Matisse contact mee bleef houden nadat zij in het klooster was ingetreden. Zij vroeg Matisse het ontwerp voor de Dominicaanse kapel van Vence te maken. Matisse werkte 4 jaar aan dit project. Hij ontwierp alles: van het glas in lood tot de kazuifels. 

In de tussenliggende tijd zijn fragmenten uit Ruches te zien. Deze films zijn door 'La Cinémathèque Française' in 1995 geconserveerd en in 2014 gedigitaliseerd. Deze fragmenten duren 8 minuten. 

Catalogus

Geniet thuis na van de veelzijdige en inspirerende reis door het oeuvre van Matisse, en lees meer over de belangrijkste thema’s en beslissende momenten in zijn leven en werk. Met een voorwoord van Beatrix Ruf, een introductie door curatoren Bart Rutten en Geurt Imanse, en essays van experts Maurice Rummens en Patrice Deparpe.
Te koop vanaf 27 maart in de museumshop.

In samenwerking met Walther König Verlag ǀ 288 pagina’s ǀ 150 illustraties ǀ Nederlands en Engels ǀ € 25 / € 39,80 ǀ ISBN 978-3-86335-728-3

de parkiet, de zeemeermin en de slak

Annemarie van Haeringen (auteur) bewonderde als kind al het werk van Matisse. Door hem geïnspireerde knipsels komen regelmatig terug in haar boeken. Annemarie verdiepte zich voor dit verhaal in de vormen, kleuren en materialen van Matisse. Een zoektocht die resulteert in een magisch prentenboek over grenzeloze creativiteit. 

Bestel de parkiet, de zeemeermin en de slak

 

blogs

De eerste Nederlandse leerling van Matisse: Beatrice de Waard

In 1951 schrijft Matisse-leerling Max Weber over een muziekavond die Matisse aan het begin van de twintigste eeuw in zijn atelier organiseerde: ‘Mademoiselle Deward, een jonge Nederlandse pianiste en deelneemster aan de [schilder]klas [van Matisse], speelde verschillende pianoselecties’. Dit was lange tijd de enige aanwijzing dat Matisse in de vroege twintigste eeuw een Nederlandse leerlinge had. Maurice Rummens, wetenschappelijk medewerker bij het Stedelijk Museum en medesamensteller van De oase van Matisse, onthult hier haar kleurrijke identiteit.

Het rode kazuifel van Matisse

Met Pinksteren wordt in een kapel in het Zuid-Franse Vence, waarvoor Matisse de gehele decoratie maakte, een zelfde rode kazuifel (priestergewaad voor de eredienst) gedragen als te zien is op de tentoonstelling De oase van Matisse. Lees het verhaal over Matisse en zijn ontwerpen voor de kapel in Vence op het blog dat wetenschappelijk medewerker Maurice Rummens speciaal voor Pinksteren schreef. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De Nederlandse leerlingen van Matisse: Annelies Nelck 

Tijdens de voorbereidingen van De Oase van Matisse stuit wetenschappelijk medewerker Maurice Rummens op een vrijwel onbekend gegeven. Matisse had een Nederlandse assistente: Annelies Nelck. Hoe kwam zij in 1943 in Zuid-Frankrijk terecht? En wat leert zij ons over Matisse? Lees het boeiende blog dat hij over haar schreef hier

Matisse in Nederland

In 1925 stuurt Henri Matisse een ansichtkaart vanuit Amsterdam aan zijn vriend de schilder Pierre Bonnard. Maurice Rummens, wetenschappelijk medewerker bij het Stedelijk Museum en mede-samensteller van de tentoonstelling De oase van Matisse, vertelt wat Matisse in 1925 in Nederland deed in dit blog.

De tentoonstelling is samengesteld door:

Bart Rutten, hoofd Collecties Stedelijk Museum Amsterdam
Geurt Imanse, conservator beeldende kunst
Suzanna Héman, assistent-conservator werken op papier
Maurice Rummens, wetenschappelijk medewerker van het museum
Ceciel Stoutjesdijk, conservator in opleiding
Het tentoonstellingsontwerp is in handen van Marcel Schmalgemeijer

blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van wat er speelt in het Stedelijk Museum.

inschrijven nieuwsbrief

De totstandkoming van De oase van Matisse wordt mede mogelijk gemaakt dankzij de Turing Foundation, BankGiro Loterij, Fonds 21, Mondriaan Fonds en additionele steun van AON Corporate Solutions, Stichting Zabawas en het K.F. Hein Fonds.

Het Stedelijk Museum is hoofdsponsor Rabobank Amsterdam zeer erkentelijk voor het mede mogelijk maken van deze tentoonstelling.

Het Stedelijk Museum dankt de begunstigers van het Stedelijk Museum Fonds voor hun bijdrage.