Tentoonstelling — 25 nov 2018 t/m 7 apr 2019

Het Stedelijk Museum toont dit najaar in 6 zalen nieuw werk van de jonge Amsterdamse kunstenaar Raquel van Haver. ‘Spirits of the Soil’ is een nieuwe serie monumentale schilderijen speciaal gemaakt voor deze tentoonstelling. Het is Raquel van Havers eerste museale solotentoonstelling in Amsterdam.

Van Haver maakt naar eigen zeggen ‘luide’ schilderkunst met empathie voor groepen in de marge van de samenleving.

Favelas, slums en barrios

In de nieuwe serie verbeeldt zij op een expressieve en rauwe manier haar ervaringen in de Bijlmer en reflecteert zij op haar verblijf in de ‘barrios’ en ‘favelas’ van megasteden in o.a. de Caraïben en Latijns-Amerika, wijken die vaak zijn ontstaan als gevolg van de Afrikaanse diaspora. Ook werkt zij in steden in Afrika en Europa. Van Haver is geïnteresseerd in de overeenkomsten tussen deze steden en de sociale dynamiek in de buurten, waar verschillende culturen en generaties samenwonen en hosselen. Het leven in deze wijken is chaotisch, onvoorspelbaar en niet ongevaarlijk. Onlangs verbleef Van Haver langere tijd in Lagos, Nigeria. Daar sloot zij vriendschappen met de slumbewoners, de communities en de gangs – de ‘spirits of the soil’. Na hun vertrouwen te hebben gewonnen maakte Van Haver schetsen en foto’s van het dagelijks leven in de slums: hoe daar rondgehangen, gesoebat, gegeten en gedronken wordt. 

Straat (diptych), 2015. Courtesy Jack Bell Gallery, Londen

In Amsterdam vormden de foto’s en tekeningen de basis voor een nieuwe reeks figuratieve composities. De schilderijen kenmerken zich door een zeer specifiek gevoel voor vorm en een grote materiële complexiteit. Het zijn monumentale, collageachtige constructen, laag over laag op jute geschilderd met gips, olieverf, spuitbus, kunststoffen, houtskool, teer, papier, as en haar. Sommige delen van het beeldvlak lijken bijna geboetseerd en groeien uit tot ware reliëfs, terwijl aangrenzende partijen zich onderscheiden door een tekenachtige schraalheid. Van Havers dynamische figuratie, donkere palet en expressieve stijl roepen herinneringen op aan de figuurcomposities van de Mexicaanse muralist José Clemente Orozco, aan vormen van straatkunst zoals graffiti, maar ook aan het macabere realisme van de Amerikaanse schilder Leon Golub. Uit haar werk spreekt, net als bij Orozco en Golub, empathie voor groepen in de marge van de samenleving. Met haar zelfomschreven ‘luide’ schilderkunst geeft ze hen een plaats in het culturele centrum. 

Eten en drinken is de grote verbindende factor in deze gemeenschappen. De maaltijd is het moment waarop iedereen samenkomt, nieuwtjes uitwisselt en waar de onderlinge rangorde wordt bevestigd.

— Raquel van Haver

Ateliers

Meestal werkt Van Haver in een piepklein atelier in de plint van een klassieke Bijlmerflat maar voor deze gelegenheid maakt zij ook gebruik van een grote ruimte in het atelier van Nationale Opera en Ballet in Zuidoost. Dit stelt haar in staat een aantal grootschalige werken te voor de tentoonstelling te produceren.

Het atelier dat Nationale Opera en Ballet ter beschikking heeft gesteld aan Raquel van Haver is op voordracht van CBK Zuidoost. Het Stedelijk Museum is sinds 2001 partner van CBK Zuidoost in het residency-programma BijlmAIR, dat jonge internationale kunstenaars de kans geeft om in Amsterdam te werken.

Prijzen

Raquel van Haver won in 2017 ‘De Scheffer’, een aanmoedigingsprijs van het Dordrechts Museum voor jonge kunstenaars. In 2012, 2013 en 2016 was zij genomineerd voor de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst. Onlangs werd zij genomineerd voor de Wolvecampprijs, een tweejaarlijkse nationale prijs voor de schilderkunst. De winnaar wordt op 29 september 2018 bekend gemaakt.

Credits

De tentoonstelling Raquel van Haver – ‘Spirits of the Soil’ wordt samengesteld door Martijn van Nieuwenhuyzen, conservator Stedelijk Museum, en opent tijdens het Amsterdam Art Weekend 2018. 

De tentoonstelling is onderdeel van de manifestatie 50 Jaar Bijlmer, met dank aan CBK Zuidoost.

STEDELIJK CONTEMPORARY

Het Stedelijk Museum presenteert met regelmaat solotentoonstellingen van een veelbelovende generatie kunstenaars. Het gaat veelal om nieuwe producties en recente aankopen. Het Stedelijk reageert hiermee op de actualiteit en stimuleert hedendaags talent door, in sommige gevallen, ook de positie van opdrachtgever in te nemen. Voor het Stedelijk zijn kunstenaars de betekenisgevers van onze tijd. Door een langdurige relatie aan te gaan met de kunstenaars van nu krijgt de collectie van de toekomst een gezicht. 

De tentoonstelling Raquel van Haver – Spirits of the Soil is mede tot stand gekomen dankzij de genereuze bijdrage van Ammodo. Het Mondriaan Fonds droeg middels het experimenteerregelement bij aan het honorarium van de kunstenaar.